Enkele tips voor efficiënte chathulpverlening

Geplaatst door: kirstenpauwels

Centrum ter Preventie van Zelfdoding

 
Veel hulpverleners maken, vaak uit (tijdelijke) noodzaak, de overgang naar chat- of mailhulpverlening. Die stap is geen evidentie - een online gesprek verloopt anders dan een face-to-face gesprek of zelfs een telefoongesprek. Bij de Zelfmoordlijn hebben we doorheen de jaren een pak ervaring opgedaan met online hulpverlening. Daarom delen we graag enkele tips
 
Het grootste verschil met face to face of telefonische hulpverlening is dat je in het geval van online hulpverlenende gesprekken je inleving echt heel expliciet en woordelijk dient over te brengen, aangezien er geen non-verbale informatie (zoals stem, intonatie, gezichtsuitdrukking ...) aanwezig is waarvan je gebruik kan maken.
 
Aan de Zelfmoordlijn gaan we uit van 3 basisprincipes in al onze gesprekken, namelijk onvoorwaardelijke aanvaarding, empathie en echtheid. Deze proberen we via de chat heel expliciet over te brengen, bijvoorbeeld door samen te vatten wat de hulpvrager heeft gezegd, een gevoel te benoemen, te tonen wat het gesprek met jou als hulpverlener doet.. In onze eigen opleidingen spreken we vaak van 'tussenzinnen' die je kan formuleren vooraleer je een volgende vraag (over zelfmoord) stelt, bijvoorbeeld: 
 
  • "Als je zegt dat je het echt niet meer ziet zitten (terugspelen), bedoel je dan dat je aan zelfmoord denkt?"
  • "Goh, ik maak me best wel ongerust over jou als je zegt dat je eraan denkt om zelfmoord te plegen (echtheid). Mag ik vragen of je concrete plannen hebt gemaakt om zelfmoord te plegen?"
  • "Als ik dat allemaal zo hoor, dan lijkt het mij dat je je erg eenzaam voelt  (gevoel benoemen), klopt dat?"
Op die manier komen je gesprek en je vragen over zelfmoord niet over als een vragenvuur dat je op je cliënt afstuurt, maar maak je ook echt expliciet dat je je zo goed mogelijk probeert in te leven in diens situatie en dat je aan het luisteren bent en interesse hebt voor wat de hulpvrager te vertellen heeft.
 
Typisch voor chat is ook dat het niet altijd even evident is om een goed tempo te kunnen bepalen. Chatgesprekken verlopen typisch trager dan face to face of telefonische gesprekken, maar om het tempo er voldoende in te houden kan het helpen om te werken met 'lasso's', zoals wij dat noemen. Dit betekent dat je al een stuk tekst (bv. zo'n 'tussenzin' zoals hierboven beschreven) naar je cliënt stuurt, zonder er meteen een vraag aan te koppelen.
 
Dit kan ook zeker helpen als je even niet goed weet wat je volgende vraag zal zijn, want op die manier is je cliënt ook bezig met lezen (en blijft ze voldoende betrokken in het gesprek), terwijl jij nog wat meer tijd krijgt om na te denken over je volgende vraag of interventie. Soms kan het ook zijn dat op basis van jouw tussenzin je cliënt alvast iets begint te typen. Probeer in dat geval af te wachten en niet tussendoor ook nog een andere vraag te sturen. Zo vermijd je dat het tempo te hoog komt te liggen en dat het gesprek verwarrend wordt doordat jullie door elkaar beginnen te praten. 
 
Verder is het zeker belangrijk om voldoende stil te staan bij het hier & nu: hoe gaat het op dit moment met je cliënt, hoe zit het nu met de acuutheid van eventuele zelfmoordgedachten en wat kan op korte termijn helpen om hiermee om te gaan? Daar waar je in een therapeutische setting, waarin je ook echt fysiek bij elkaar zit, misschien meer kan gaan graven in wat er allemaal onderliggend speelt, is die veiligheid er minder in het geval van online consultaties. Je kan je cliënt namelijk niet direct opvangen als het allemaal te veel wordt en hebt geen controle over wat deze thuis al dan niet doet (bv. jezelf verminken tijdens een therapiesessie waarin je fysiek samen zit gaat niet, maar dit kan wel wanneer je cliënt gewoon thuis zit en ze het moeilijk krijgt).
 
Dit betekent niet dat er geen ruimte mag zijn voor negatieve gevoelens en gedachten, want dat is net erg belangrijk, maar probeer op het einde van iedere chatsessie ook zeker stil te staan bij hoe je cliënt de tijd tot jullie volgende gesprek zal doorkomen. In het kader van voldoende bij het hier & nu blijven en focussen op korte termijn-crisishantering, is bijvoorbeeld het Safety Plan een goede tool om samen te bekijken en in te vullen. Tot slot kunnen de stappen die in onze online leermodule SP-reflex aan bod komen om zelfmoord in gesprek te brengen zeker ook via chat bevraagd en in kaart gebracht kunnen worden.
 
Als je met specifieke vragen over een casus zit, kan je zeker ook terecht bij ASPHA, onze Advieslijn SuïcidePreventie voor Huisartsen en Andere hulpverleners. ASPHA is iedere dag bereikbaar tussen 9u en 21u op het nummer 024/24.30.00 of via info@aspha.be.
 
 

© Zelfmoord1813 - disclaimer