Ga verder naar de inhoud

Leidraad Opvang en Evaluatie Suïcidaliteit (LOES)

Na een suïcidepoging of wanneer iemand kampt met suïcidale ideatie zijn een goede en warme eerste opvang en risico-inschatting aangewezen. Een rustige, vastberaden benadering gebaseerd op empathie en respect, maakt dat de kans groter wordt dat suïcidale personen openstaan voor hulp. De instrumenten IPEO en KIPEO boden handvaten voor hulpverleners om de risicofactoren en zorgbehoeften van personen na een suïcidepoging in kaart te brengen en werden door vele zorginstellingen gebruikt om een kwalitatieve opvang te bieden. Sinds september 2021 is er een vernieuwde tool ter beschikking: de Leidraad voor Opvang en Evaluatie Suïcidaliteit (LOES). Deze vervangt de instrumenten IPEO en KIPEO en biedt ook richtlijnen voor de opvang en evaluatie van personen met suïcidale ideatie.

Wat is LOES?

LOES is ontworpen om hulpverleners in verschillende settings te ondersteunen bij de eerste psychosociale opvang en evaluatie van iemand die een suïcidepoging ondernam of kampt met suïcidale ideatie. Het is een assessmentinstrument, dat bestaat uit een semigestructureerd interview waarmee risicofactoren en zorgbehoeften in kaart worden gebracht. Het draagt bij tot het hanteren van een gemeenschappelijke taal binnen en over de grenzen van de instelling heen en faciliteert zo de informatieoverdracht. LOES biedt een aanzet tot het invullen van de risicoformulering en biedt tenslotte de mogelijkheid om het safety plan te introduceren. LOES kan worden afgenomen bij volwassen personen en bij jongeren vanaf 12 jaar.

Voor afname van LOES is geen specifieke psychologische of psychiatrische kennis vereist. Elke hulpverlener die getraind werd in het gebruik van de tool kan dit op een efficiënte en goede manier doen.

LOES bevat twee onderdelen:

Mannen praten

DEEL 1: Basisbevraging suïcidaliteit

Deel 1 wordt afgenomen zodra de suïcidale persoon aanspreekbaar is. Er wordt informatie verzameld met betrekking tot de volgende thema’s:

  • Info bij aanmelding
  • Sociodemografische gegevens
  • Huidige poging (in geval van een poging)
  • Aanwezigheid zelfmoordgedachten
  • Concrete plannen
  • Pogingen in het verleden
  • Zelfdestructief gedrag
  • Medicatiegebruik
  • Inschatting van emoties
  • Sociaal netwerk
  • Mate van hopeloosheid
  • Bereidheid tot verdere begeleiding
Vrouwen praten

DEEL 2: Verdere verkenning suïcidaliteit

Deel 2 bouwt verder op deel 1 en wordt bij voorkeur zo snel mogelijk na het eerste deel afgenomen. Dit kan door dezelfde hulpverlener gebeuren maar is niet noodzakelijk. Deel 2 biedt richtvragen om de suïcidaliteit verder uit te diepen en ondersteuningsnoden na te gaan. Volgende thema’s komen hier aan bod:

  • Verdere bevraging poging (in geval van een poging)
  • Aanwezigheid suïcidegedachten en -plannen (indien >24u tussen afname deel 1 en deel 2)
  • Voorafgaande problemen
  • Motieven voor de suïcidaliteit
  • Ambivalentie
  • Coping
  • Toekomst
  • Gebruik van alcohol en drugs
  • Behandelgeschiedenis
  • Zorgbehoeften en zorgtraject

Een kwalitatieve opvang vereist dat zowel de basisbevraging (deel 1) als de verdere verkenning van de suïcidaliteit (deel 2) afgenomen worden. LOES wordt dan ook idealiter ingebouwd in een zorgpad, waarin elke suïcidale persoon een traject doorloopt van evaluatie en risico-inschatting naar het opstellen van een safetyplan. De communicatie tussen hulpverleners gebeurt op basis van de informatie die werd verkregen door de afname van LOES.

Aan de slag

Download de LOES handleiding en ga aan de slag. LOES is gratis beschikbaar in twee formats: het interview (open vragen) en het instrument (met antwoordmogelijkheden).

Ondersteuning

Wil je meer informatie omtrent het instrument en de toepassingsmogelijkheden? Laat het ons weten door het invullen van dit formulier. Wij nemen dan zo snel mogelijk contact op.

VLESP werkt samen met de CGG Suïcidepreventie om het gebruik van LOES te ondersteunen. Voor training in en implementatie van het gebruik van het instrument kan je contact opnemen met de CGG-suïcidepreventiewerking van uw provincie.

LOES digitaal

Een digitale verwerking van LOES behoort tot de mogelijkheden. Het instrument wordt dan toegevoegd aan het elektronisch patiëntendossier (EPD). Voor vragen of informatie over de digitale verwerking van LOES, contacteer Nikita.Vancayseele@UGent.be

Registratiestudie LOES

De Eenheid voor Zelfmoordonderzoek van de UGent voert een registratiestudie uit op basis van de anonieme data van LOES. Deze studie levert belangrijke inzichten op met betrekking tot de problematiek van vlaamse suïcidale personen, hun zorgbehoeften en organisatie van de zorg. Voor meer informatie over deze registratiestudie of om de jaarverslagen te downloaden, ga naar www.eenheidvoorzelfmoordonderzoek.be.