Ga verder naar de inhoud

Nieuwe suïcidecijfers 2022 zijn beschikbaar

Geplaatst door: VLESP
3/05/2024

Het Departement Zorg, dat instaat voor de rapportage in verband met de sterftecijfers in Vlaanderen, publiceerde recent de cijfers met betrekking tot het aantal zelfdodingen in Vlaanderen van 2022. In deze blog zetten we deze cijfers even op een rij.

Suïcidecijfers Vlaanderen 2022

In 2022 overleden 1.024 personen door zelfdoding, wat neerkomt op 2,8 suïcides per dag. Het aantal suïcides per 100.000 inwoners is 15,4. 706 mannen (69%) en 318 vrouwen (31%) overleden in 2022 door zelfdoding.

Om het aantal zelfdodingen in Vlaanderen terug te dringen, keurde de Vlaamse Regering in 2023 het derde Vlaams Actieplan Suïcidepreventie en de bijhorende gezondheidsdoelstelling goed. Deze gezondheidsdoelstelling streeft er naar om het aantal zelfdodingen in 2030 met 10% te verminderen ten opzichte van 2020. In 2022 zien we in vergelijking met 2020 een stijging met 3,7%.

De stijging in het aantal suïcides doet zich met name voor bij de vrouwen (stijging van 17,8% t.o.v. 2020). In het bijzonder in de leeftijdsgroep van jonge vrouwen (15 tot 29 jaar) en vrouwen tussen 60-74 jaar is er sprake van een zorgwekkende stijging van respectievelijk 26,1% en 34.5% t.o.v. 2020. Bij de mannen was er in 2022 een daling met 1,3% van het aantal suïcides in vergelijking met 2020, bij de jonge mannen (15 tot 29 jaar) een daling van 16,1%.

Na een heel lange periode met dalende suïcidecijfers, vertonen de cijfers van 2022 een stijging in het aantal zelfdodingen, in het bijzonder bij vrouwen. Hoewel voorzichtigheid geboden is en trends pas op langere termijn vastgesteld kunnen worden, zorgen deze cijfers voor een verhoogde waakzaamheid en bezorgdheid.

Internationale suïcidecijfers 2022

Een grondige internationale vergelijking met de suïcidecijfers in andere landen is op dit moment nog niet mogelijk omdat in veel landen de cijfers van 2022 nog niet beschikbaar zijn.

Op basis van cijfers uit Nederland, Engeland en de Verenigde Staten kan wel vastgesteld worden dat zowel in Engeland als Nederland ook stijgingen van het aantal zelfdodingen bij de jongere leeftijdsgroepen worden vastgesteld, in de Verenigde Staten is er een toename in het aantal zelfdodingen, in het bijzonder bij de vrouwen.

Mogelijke verklaringen

Verklaringen voor deze toename zijn complex. Zelfdoding is steeds het gevolg van een samenspel van factoren, er is nooit één oorzaak. Toch kunnen op basis van internationaal onderzoek een aantal voorzichtige hypotheses geformuleerd worden:

  • Globaal kan er gewezen worden naar de maatschappelijke tendensen en veranderingen die in 2022 hebben plaatsgevonden.
  • Mogelijk kan de toename deels gerelateerd worden aan de laatste COVID-19-maatregelen in combinatie met de meer lange termijn gevolgen van de pandemie op socio-economisch vlak.
  • Ook brak in 2022 de oorlog in Oekraïne uit, met de daaropvolgende energiecrisis. Deze maatschappelijke veranderingen brachten weinig hoopvolle perspectieven met zich mee en hadden opnieuw op socio-economisch vlak negatieve gevolgen voor velen.

Waarom dit eerder op vrouwen een negatieve invloed zou hebben, is moeilijker te beantwoorden. Mogelijke factoren die hierbij een rol kunnen spelen zijn de hogere kwetsbaarheid van vrouwen voor psychopathologie en psychosociale stressoren, toenemende zorgverplichtingen die vooral bij vrouwen terecht komen, een hoger risico op huiselijk geweld en minder ruimte voor sociale ondersteuning en maatschappelijk engagement. Het zou dus kunnen dat vrouwen meer geconfronteerd worden met risicofactoren en minder een beroep kunnen doen op beschermende factoren voor suïcidaliteit.

Specifiek voor de jonge meisjes wijst internationaal onderzoek onder andere op de zware verstoring in de sociale relaties met leeftijdsgenoten tijdens de COVID-19 pandemie, welke tijdens de adolescentie zo belangrijk zijn.

Opvolging vanuit VLESP

Het Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie (VLESP) volgt deze evolutie nauwgezet op. Eind 2023 lanceerde het richtlijnen voor detectie en interventie bij suïcidale gedachten en gedrag bij kinderen en jongeren. Daarnaast wordt er momenteel ook gewerkt aan de ontwikkeling van een app voor suïcidale jongeren alsook ondersteunende, creatieve materialen die hulpverleners kunnen gebruiken in het aanpakken en bespreekbaar maken van suïcidaliteit bij kinderen en jongeren. Ook is er op Zelfmoord1813.be laagdrempelige informatie, zelfhulptools en de Zelfmoordlijn 1813 te vinden voor iedereen met zelfmoordgedachten en naasten, professionelen en geïnteresseerden.

Meer nieuwsartikels

Meeleven screenshot

Mee-leven.be zet zorg voor naasten in de kijker

- 15/05/2024

Op 14 maart 2023 lanceerde het Kenniscentrum Gezinswetenschappen (Hogeschool Odisee) de gloednieuwe website mee-leven.be, een website met tips en ondersteuning voor naasten van een gezinslid dat aan zelfdoding denkt.

Werelddag voorbeeld pin

Pins bestellen voor Werelddag Suïcidepreventie 2024

VLESP - 7/05/2024

Op 10 september wordt elk jaar wereldwijd aandacht gevraagd voor de preventie van zelfdoding. Ook dit jaar kunnen bedrijven en zorgorganisaties deelnemen door op de Werelddag een pin te dragen en hiervan foto's te delen.

Ontwerp zonder titel 25

De Zelfmoordlijn 1813 beantwoordden nog nooit zoveel oproepen

CPZ - 19/04/2024
Met 23.886 beantwoorde oproepen via telefoon (18.511), chat (2.996) en e-mail (2.379), hebben de vrijwilligers van de Zelfmoordlijn 1813 in…