Suïcidepreventiebeleid in een ziekenhuis

Waarom een suïcidepreventiebeleid in een ziekenhuis?
Inhoud van een suïcidepreventiebeleid
Ondersteuning

Waarom een suïcidepreventiebeleid in een ziekenhuis? 

Ziekenhuizen spelen een cruciale rol in de preventie van zelfdoding. Zo geven spoedverpleegkundigen de eerste zorgen aan mensen die een suïcidepoging ondernomen hebben, heeft het ziekenhuispersoneel een signaleringsfunctie in het herkennen van suïcidaliteit, en zijn ziekenhuizen een belangrijke schakel in de behandeling van suïcidale personen en het bewaken van de zorgcontinuïteit.

Soms worden ziekenhuizen van dichtbij geconfronteerd met zelfdoding, bijvoorbeeld wanneer een patiënt die opgenomen is een zelfmoordpoging doet tijdens zijn verblijf in het ziekenhuis. Op dat moment staat het ziekenhuis niet alleen in voor de zorg voor deze patiënt, maar ook voor de opvang van naasten, betrokken hulpverleners en medepatiënten.

Om voorbereid te zijn op crisissituaties en een kader te bieden voor alle preventiemaatregelen die genomen worden, wordt aangeraden om een suïcidepreventiebeleid op maat van het ziekenhuis op te stellen.

top

Inhoud van een suïcidepreventiebeleid 

Stappenplan voor aanmelding, behandeling en vervolgzorg

In het suïcidepreventiebeleid wordt beschreven welke stappen ondernomen moeten worden bij de aanmelding, behandeling en vervolgzorg voor suïcidale patiënten. Belangrijke aspecten hierbij zijn bijvoorbeeld: altijd alert zijn voor signalen, regelmatig bevragen van suïcidaliteit, inschatten van het suïciderisico, nemen van veiligheidsmaatregelen, verder onderzoeken van suïcidaliteit, opstellen van een behandelplan en organiseren van vervolgzorg.

Wat na een zelfmoord(poging)?

Om voorbereid te zijn op een zelfmoord of zelfmoordpoging van een patiënt, worden in het suïcidepreventiebeleid afspraken opgenomen rond communicatie (wie wordt wanneer ingelicht, welke informatie wordt gedeeld), opvang van naasten, medepatiënten en betrokken hulpverleners, en over het evalueren van incidenten.

Vorming en ondersteuning voor hulpverleners

In het suïcidepreventiebeleid worden afspraken opgenomen over de vorming en ondersteuning van hulpverleners met betrekking tot suïcidaliteit. Het is aan te raden om elke hulpverlener een basisvorming rond suïcidepreventie aan te bieden, voldoende ruimte voor intervisie te voorzien en zelfzorg te stimuleren.

Suïcideveilig maken van de zorgomgeving

Bijna één op de tien suïcides in België gebeurt in een zorginstelling (Rhee et al., 2015). Om suïcides en suïcidepogingen in het ziekenhuis te vermijden dient er naast een goede opvang en zorg voor suïcidale patiënten ook gezorgd te worden voor een veilige omgeving. Zowel aanpassingen aan de infrastructuur van een zorgomgeving als een degelijk medicatiebeleid kunnen hiertoe bijdragen. We raden aan om in het suïcidepreventiebeleid een veiligheidsplan op te nemen waarin alle maatregelen met betrekking tot suïcideveiligheid per afdeling vastgelegd worden.

Registratie

Om een suïcidale patiënt zo goed mogelijk te kunnen opvolgen, dient het suïciderisico en elke suïcidepoging van een patiënt geregistreerd te worden in het (elektronisch) patiëntendossier. Ook een suïcide van een patiënt dient geregistreerd en gemeld te worden.

Zorgcontinuïteit

Naast intramurale afspraken rond de opvang en zorg voor suïcidale personen dient er ook informatieuitwisseling en samenwerking te zijn met externe hulpverlening (bv. huisartsen, PZ, spoeddienst, PAAZ, privépsychologen, ...). Om het uitwerken van deze netwerken en samenwerkingsverbanden te faciliteren ontwikkelde VLESP de 'Leidraad Zorgcontinuïteit voor suïcidale personen'.

top

Ondersteuning 

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de multidisciplinaire richtlijn voor de detectie en behandeling van suïcidaal gedrag. Deze richtlijn is gratis te downloaden via www.zelfmoord1813.be/sp-reflex.

De Suïcidepreventiewerking van de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (CGG-SP) heeft een checklist opgesteld die ze gebruiken om organisaties te ondersteunen bij het opmaken van een suïcidepreventiebeleid op maat. Deze checklist bestaat uit 4 luiken: vroegdetectie en -interventie, acute dreiging en crisisinterventie, na een suïcidepoging en na een suïcide. Elk luik omvat afspraken i.v.m. coördinatie en communicatie en richtlijnen voor het concrete handelen en evaluatie. De suïcidepreventiewerkers van de CGG-SP bieden naast ondersteuning bij de opmaak en implementatie van een suïcidepreventiebeleid ook vorming en training in suïcidepreventie en ze staan samen met de coördinatoren van de netwerken 107 in voor het uitrollen van netwerken die zich richten op het bevorderen van de zorgcontinuïteit. Voor meer informatie, contacteer de suïcidepreventiewerkers in jouw provincie (zie contactgegevens in de zijbalk).

Ziekenhuizen kunnen ook beroep doen op het aanbod suïcidepreventie op de werkvloer. Binnen deze samenwerking tussen CGG-SP, het Centrum ter Preventie van Zelfdoding en Werkgroep Verder komen verschillende aspecten van suïcidepreventie aan bod. Afhankelijk van tijd, verwachtingen en doelstellingen kan er ingezoomd worden op verschillende thema’s, zoals het herkennen van signalen, het inschatten van het suïciderisico, de behandeling van suïcidaliteit, het ontwikkelen van een suïcidepreventiebeleid of het omgaan met een zelfdoding van een patiënt of medewerker. Voor meer info over dit aanbod kan je terecht op bedrijven@zelfmoord1813.be.

De organisatie Zorg voor Suïcidepogers stelt materialen ter beschikking die hulpverleners kunnen ondersteunen bij de opvang en zorg voor suïcidepogers. Een overzicht van hun materialen vind je hier en voor vragen over deze materialen kan je terecht bij Tine Willems (tinewill.willems@ugent.be). 

top

© Zelfmoord1813 - disclaimer