Respecteren mediarichtlijnen cruciaal voor de preventie van zelfdoding

Zelfmoord1813 overspoeld met reacties naar aanleiding van de seizoensfinale van ‘Thuis’.
Naleven van mediarichtlijnen blijft cruciaal voor de preventie van zelfdoding.

Vlaanderen heeft al jaren mediarichtlijnen in verband met het verantwoord in beeld brengen van zelfdoding. Zowel bij ons als internationaal blijken dergelijke richtlijnen cruciaal in de preventie van zelfdoding. In de praktijk blijken de richtlijnen vaak herleid te worden tot enkel het vermelden van de Zelfmoordlijn 1813 terwijl de richtlijnen veel meer inhouden. De partners van zelfmoord1813.be willen dan ook oproepen alle mediarichtlijnen zoveel mogelijk te respecteren, zowel in de pers als in fictie. De impact van breed bekeken televisieprogramma’s kan erg groot zijn, en de vele en intensieve preventie-inspanningen in Vlaanderen teniet doen.

Waarom zijn er mediarichtlijnen rond zelfdoding?

Onderzoek heeft duidelijk aangetoond dat er een verband bestaat tussen zelfdoding in de media en een toename in zelfdodingscijfers in de maatschappij. Voor mensen die zich al in het suïcidale proces bevinden, kan een artikel of programma over zelfdoding de trigger zijn om effectief over te gaan tot suïcidaal gedrag. Dit effect werd zowel aangetoond voor fictie als voor non-fictie. Bovendien kan het aan bod brengen van een zelfdoding in de media voor nabestaanden erg confronterend en pijnlijk zijn.

Vermelden van de Zelfmoordlijn 1813: een goed begin, maar er is meer

Na programma’s en artikelen waarin het thema zelfdoding voorkomt, bv. de recente seizoensfinale van ‘Thuis’, wordt heel vaak verwezen naar de Zelfmoordlijn 1813. Dit is positief aangezien het doorverwijzen naar beschikbare hulp een belangrijk onderdeel is van de mediarichtlijnen inzake zelfdoding. In de praktijk merken we grote pieken van oproepen naar de Zelfmoordlijn 1813 op zo’n momenten: er worden – indien op voorhand geweten – extra vrijwilligers opgeroepen die deze pieken zo goed mogelijk proberen op te vangen.

Echter, de mediarichtlijnen houden veel meer in dan het vermelden van hulpbronnnen zoals de Zelfmoordlijn 1813; zo wordt aangeraden om zelfdoding niet in een sensationale context te plaatsen, zeker de methodes of andere concrete details niet in beeld te brengen of te vermelden en met respect voor nabestaanden bericht te geven.  Indien de inhoud van het programma of artikel niet voldoet aan de mediarichtlijnen kunnen de vrijwilligers weinig anders doen dan boze of verontwaardigde kijkers of lezers opvangen, en mensen in crisis zo goed mogelijk ondersteunen. N.a.v. de ‘Thuis’-finale bijvoorbeeld ontving de Zelfmoordlijn 1813 in het uur na het einde van het programma 7 keer zoveel oproepen als de week ervoor. Heel wat oproepers verwezen naar de uitzending: ze werden m.n. door het expliciete in beeld brengen van de methode herinnerd aan de pijn van het verlies van een dierbare, of werden hierdoor terug geconfronteerd met eigen zelfmoordgedachten. Ook in de nasleep van het overlijden van Steve Stevaert werd vastgesteld dat de gebruikte (en breed beschreven) methode tot 8 keer meer deel uitmaakte van de zelfmoordplannen van de oproepers aan de Zelfmoordlijn 1813 in vergelijking met andere weken.

Mag zelfmoord nog aan bod komen in de media? Tips voor journalisten en programmamakers

Mediarichtlijnen betekenen geen censuur op het thema zelfdoding in de media. Programma’s, artikelen en reportages die wel rekening houden met de mediarichtlijnen kunnen mee helpen om zelfdoding te voorkomen. Het geven van hoop, het werken met positieve voorbeelden (bv. mensen die getuigen hoe zij omgegaan zijn met hun zelfmoordgedachten), het beklemtonen dat zelfdoding steeds het gevolg is van een complex samenspel aan factoren, het wegnemen van het taboe op psychische hulp en het wegwerken van de mythes die nog steeds breed verspreid zijn in onze samenleving zijn hierbij succesfactoren.

Programmamakers en journalisten kunnen ook steeds ondersteuning of advies vragen bij de partners van zelfmoord1813.be (http://www.zelfmoord1813.be/over-deze-website-en-de-organisaties).

Meer informatie:

www.zelfmoord1813.be/media/mediarichtlijnen-voor-kwaliteitsvol-en-correct-berichten-over-zelfdoding

Voor de media:

  • Voor vragen over beleid, berichtgeving en informatie over de preventie van zelfdoding: Prof. Dr. G. Portzky, VLESP, T +32 9 332 07 75 – M +32 486 32 06 81
  • Voor vragen over de Zelfmoordlijn 1813: Kirsten Pauwels, Centrum ter Preventie van Zelfdoding, T +32 2 649 62 05 – M +32 497 84 92 46
  • Voor vragen over de mediarichtlijnen inzake zelfdoding en nabestaanden: Livia Anquinet,Werkgroep Verder, T +32 2 361 21 28 - M +32 472 18 84 42

 

© Zelfmoord1813 - disclaimer