Denk je naar aanleiding van het overlijden van Steve Stevaert aan zelfdoding? Maak je je zorgen om iemand anders? Deze tips kunnen je helpen om zelfdoding te voorkomen.

Waarom denken mensen aan zelfdoding?

Zelfmoord is een uiterst complex probleem, waarbij meer dan één oorzaak een rol speelt. Zelfmoord en zelfmoordgedachten ontstaan altijd vanuit een wisselwerking tussen de aanwezigheid van diverse risicofactoren in combinatie met een gebrek aan beschermende factoren. Al deze factoren samen vormen een verklarend model voor suïcidaal gedrag. Belangrijk hierbij is dat er aan elke zelfmoord een proces voorafgaat dat vaak jaren kan duren. Het proces is tot op het laatste moment omkeerbaar, er is geen ‘point of no return’.

Meer informatie 

Je denkt aan zelfdoding...

Wanneer het leven ondraaglijk lijkt en wanhoop de overhand dreigt te nemen kan de gedachte aan zelfdoding de kop op steken. Veel personen die het leven als onmogelijk ervaren, voelen drempels om hulp te zoeken. Ze zijn bijvoorbeeld bang niet begrepen of zelfs veroordeeld te worden. De stap om erover te praten met anderen kan als immens aanvoelen.

Praten kan een verschil maken. Praat erover met een vriend, een familielid, een leerkracht, een collega, met je huisarts of een andere hulpverlener. Wees eerlijk, tegenover de ander, maar ook tegenover jezelf. Probeer je niet anders voor te doen dan je bent of hoe je je voelt. Wees jezelf. Praten alleen al lucht op.

Ook zien mensen die wat meer afstand kunnen nemen misschien dingen, verbanden, soms zelfs oplossingen die je zelf voor het moment niet meer ziet. Gewoon omdat je zo moegestreden bent, en al zo lang met bepaalde problemen zit, ermee opstaat en ermee gaat slapen.

Meer informatie en hulp

Je maakt je zorgen om iemand...

Wanneer we geconfronteerd worden met iemand die aan zelfdoding denkt, willen we onze hulp aanbieden en samen oplossingen vinden. Maar mensen die aan zelfdoding denken zitten meestal niet te wachten op antwoorden of goedbedoelde adviezen. Ze willen een plek waar ze zich veilig, geborgen en gehoord voelen.

Wie signalen denkt op te merken, kan daarom proberen om met deze persoon een open en rustig gesprek aan te gaan. Door begripvol in te gaan op de gevoelens van wanhoop, hopeloosheid en hulpeloosheid die bij de persoon leven, creëer je een gespreksklimaat waarin de persoon zijn verhaal van verdriet en pijn kwijt kan.

Durf open te spreken over de zelfdodingsgedachten en over het verlangen om te sterven. Zo kan je:

  • samen de ernst van de gedachten aan zelfdoding inschatten.
  • een goed en vertrouwelijk contact bekomen met de ander.

De andere persoon kan dan weer een inzicht krijgen in zijn eigen situatie en zal zich beter begrepen voelen. Belangrijk om te onthouden is dat een gesprek alleen al de drang om zichzelf iets aan te doen kan verminderen. Het is onjuist dat je er mensen mee op ideeën zou brengen.

Enkele handvatten

  • Herken signalen en neem ze serieus. ‘Ik zou voor altijd willen slapen’, ‘het hoeft allemaal niet meer.’
  • Praat erover. ‘Als je zegt dat het niet meer hoeft, bedoel je dan dat je liever dood zou zijn...?’, ‘ik hoor je zeggen dat je het leven beu bent, denk je soms ook aan zelfdoding?’
  • Luister begripvol. Blijf rustig en luister zonder te oordelen. Laat hem zijn verhaal doen en toon begrip voor de gevoelens die hij heeft. ‘Ik krijg de indruk dat je je heel wanhopig voelt. Wat maakt het dat je liever dood zou zijn?’
  • Houd contact. Sociale isolatie is een belangrijke factor als het gaat om het werkelijk overgaan tot een poging. Sociaal contact heeft juist een bijzonder grote beschermende werking. Hoe zeer iemand zich ook afsluit van de buitenwereld, de behoefte aan contact is menselijk en blijft steeds aanwezig.
  • Betrek de omgeving en zoek zelf steun. Bouw een netwerk rondom de persoon waarover je je zorgen maakt. Zoek steunfiguren, voor de persoon in crisis maar ook voor jezelf. Blijf er niet alleen mee rondlopen, maar zorg dat je zelf ook je verhaal kwijt kunt.

Wat je beter niet doet

  • Het minimaliseren van de problemen. ‘Zo erg is het toch allemaal niet’, ‘het leven heeft toch nog genoeg te bieden.’
  • Onmiddellijke oplossingen aanreiken. Zoals ‘ga er eens tussenuit, dan voel je je vast al een stuk beter’.
  • Het gedrag veroordelen of de persoon een schuldgevoel aanpraten, door bijvoorbeeld te zeggen hoeveel verdriet hij anderen hiermee zal aandoen. Dit kan juist een averechts effect hebben.
  • Beloven dat je er met niemand anders over zal praten. Beloof ook niet meer hulp dan je in werkelijkheid kunt bieden.

Meer informatie

Dringend nood aan een gesprek? Contacteer de Zelfmoordlijn op 1813 of via de chat of e-mail op deze website.

© Zelfmoord1813 - disclaimer

Creatie: Kunstmaan